محمد الريشهري

479

علم و حكمت در قرآن و حديث ( فارسى )

مجروح را خواسته و واگذارنده درمانش ، نيكويى وى را نخواسته است و چون نيكويى وى را نخواسته ، پس بدحالى مجروح را خواسته است ؛ همين گونه حكمت را با غير اهل آن در ميان مگذاريد كه نادانى نموده ايد و از اهلش باز مداريد كه گناه كرده ايد . بايد هريك از شما چون پزشك درمانگر باشد . اگر جايى براى دارويش ديد ، اقدام و گرنه خوددارى كند . 1322 : امام على عليه السلام : سپارنده دانش نزد غير اهلش ، ستمكار به آن است . 1323 : امام على عليه السلام : حكيمان چون حكمت را نزد غير اهلش نهادند ، آن را تباه كردند . 1324 : امام على عليه السلام : با نادانان از آنچه نمى دانند سخن مگوى كه تو را تكذيب كنند ؛ چرا كه براى دانشت بر تو حقّى است و آن اين است كه آن را به مستحقش بدهى و از غير مستحقّش باز دارى . 1325 : امام على عليه السلام : دارنده دانش نمى تواند همه آن را براى همه مردم تفسير كند ؛ زيرا در ميان آنان نيرومند و ناتوان هست و بخشى از دانش تحمّل كردنى است و بخشى نيست ، مگر آنكه خداوند بر دوستان ويژه اش تحمل آن را آسان كند و به ايشان يارى دهد . 1326 : امام على عليه السلام - در حالى كه با دستش به سينه اش اشاره مى كرد - : در اين جا دانشى انبوه است . كاش فراگيرانى برايش مى يافتم . آرى كسى را يافتم كه تيزهوش بود ؛ ولى در خور اعتماد نبود . دين را ابزار دنيا كرده بود و با نعمتهاى خداوند بر بندگانش و به حجتهاى او بر اوليايش برترى مى جست و يا آنكه پيرو حقّ بود ، ولى از باريك بينى در نكته هاى آن بى بهره و با نخستين شبهه ، شكّ در دلش مى افتاد . بدان كه نه اين [ مناسب است ] و نه آن يا آنكه شيفته لذت و رام شهوت و هميشه در پى گردآوردن و اندوختن بود . اينان نمى توانند كوچكترين پاسدار دين باشند و بيشتر به چهارپايان چرنده شبيه اند . اين گونه دانش با مرگ حاملانش مى ميرد . 1327 : امام على عليه السلام - در حكمتهاى منسوب به ايشان - : جا به جا كردن تخته سنگهاى گران از جايشان ، آسانتر از فهماندن به نافهم است .